Hittebestendigheid
Na De kleine wereld wil ik jullie toch nóg een keer lastigvallen met mijn bevindingen op publieke media. Dit omdat ik denk dat de opiniemakers van ‘gewone’ media en ook de samenleving er niet gunstig door beïnvloed worden. Ook als je je -heel verstandig- verre houdt van publieke media, moet je dit dus weten, vind ik.
Beetje koppig van me is daar rond blijven lopen natuurlijk wel, maar ik denk maar zo: de openbare ruimte is van ons allemaal, dus wil ik me daar handhaven. En misschien van binnenuit een positieve bijdrage leveren.
Ai, deze uitspraak komt me bekend voor: Donald Pols toen hij naar Tata Steel overstapte. Hij kreeg met zijn goede bedoeling alleen de kans niet omdat Tata Steel een te hete bitterbal zo snel mogelijk weer uitspoog. Daarover later.
Ik heb op mijn publieke medium alle kansen. Maar dan moet ik er wel tegen kunnen, hè?
‘Als je niet tegen de hitte kunt, moet je uit de keuken blijven’.
Het is een uitspraak van president Harry S. Truman. De man was niet zo’n beschamende misdadige prutser als de huidige, maar wel iemand die geen blad voor de mond nam en veel van zijn medewerkers vroeg. Zoiets als heden ten dage sommige uitgevers, producers, regisseurs, programmamakers, politici en andere leidinggevenden m/v. Die, zeg ik dan maar, zélf de hitte (lees stress) niet zo goed aan kunnen en dus tirannetje gaan lopen spelen. En als je daar dan niet tegen kan, moet je maar ophoepelen.
Ik twijfel dus of ik er gewoon maar aan moet wennen of dat ik uit de keuken moet stappen. Misschien ben ik op mijn vijfenzeventigste wel ‘uit de tijd gevallen’ en niet geschikt meer voor publieke media: het snelle oordelen daar staat mij tegen. Er is namelijk geen bedachtzaam vervolg op de impulsieve reacties, want dan dient de volgende rel zich al aan.
En dan zit ik nog maar op één medium, hè: Bluesky. Menig opiniemaker moet ook nog X, Mastodon, Facebook, Reddit, LinkedIn, Instagram etc. bijhouden, ‘voor het werk’. En daarna nog bedachtzaam schrijven voor de gewone krant, ziet U het voor U?
Die opgefokte sfeer heeft dus al met al invloed op de echte wereld, waarin bijvoorbeeld Tata Steel na één dag een beslissing nam: weg met die vent.
Pols, vijfendertig jaar geleden een onrijpe snotneus met nog aan alle kanten een plaat voor zijn Afrikanerkop, was gedurende twee jaar voorzitter van een activistisch extreemrechts clubje studenten met nazisymbolen. Niet mis, ja. Maar -door verandering van omgeving, namelijk naar de grote stad in Nederland- ging hij daarna juist het tegenovergestelde doen. En dat bleef zo. De schaamte over zijn jeugdzonde bleef ook en groeide met de jaren uit tot een groot geheim, waarvan ik me toch afvraag hoe relevant het nou op dit moment is. Ja, extreemrechts komt op. We weten niet zo goed wat we daaraan moeten doen, maar helpt het dan als je heel streng wordt voor mensen die – na hun jeugdzonde -hun sporen juist blijvend aan een nuttige kant hebben verdiend? Ja, ‘hij had het beter niet geheim kunnen houden’. Tja. Hebben we het nu over twee jaar extreemrechts van lang geleden of over gestolde geheimen? Ik krijg de indruk dat die twee argumenten om de beurt gebruikt worden: als het ene niet voldoet kom je met het andere. Bovendien werd er aan het geheim meegewerkt door Milieudefensie, Pols’ laatste werkgever.
Er vallen ook daar koppen en ik denk dat ook daar de (angst voor) publieke media een rol spelen.
Nou, aan die oordelende angstcultuur probeer ik dan toch maar -met een paar anderen- iets te doen. Over brisante onderwerpen post ik nu stukken van schrijvers die wél bedachtzaam zijn. En dit blog.
En ik oefen zelf vooral bedachtzaamheid in mijn reacties. Vanuit de bijkeuken, zeg maar. Iets koeler en ook beter voor mijn bloeddruk.
Ik dacht bij die Polskwestie opeens aan de Aantjes kwestie uit de jaren zeventig, waarbij mijn vader nog een rol speelde….
Ook iemand die zich in zijn jonge jaren had ‘vergist’ hetgeen later een bron kon zijn van chantage…
Vondeling wist ervan overigens…
Juist dat had mijn vader wel gek gevonden…
De vraag is wat er gebeurd zou zijn als Milieudefensie en Pols dat in 2021 aan het publiek bekend hadden gemaakt…
Tja…
Ik weet het zo net niet
Inmiddels leven we in een tijd dat radicaal rechts steeds meer een geaccepteerde plek krijgt in het publieke terrein.
Als Forum dadelijk weer verder groeit kan Pols daar misschien terecht????
Nou Joyce, om met die laatste zin te beginnen, dat is nou precies de stijl van wat me op publieke media zo tegenvalt. Ik vind het niet erg bedachtzaam en erg makkelijke spot. En het huidige fascisme hou je er niet mee tegen, denk ik.
Welke rol speelde je vader bij het uitkomen van Aantjes? Dat is me destijds ontgaan. Maar je bent niet de enige die daaraan moest denken. Dat het een geheim was wat door meerdere mensen gedeeld werd, wist ik niet. Wel inderdaad een parallel met nu.
Al in 2015 was al het bekend bij Milieudefensie. En ja, die chantabelheid is een ding, maar in hoeverre trek je je daar iets van aan? Kortom, we zijn er nog niet uit, haha!
Heeft Pols echt wel zijn sporen aan de nuttige kant verdiend? Hij was zich naar eigen zeggen altijd bewust van deze zwakke plek in zijn reputatie en vreesde al langere tijd dat zijn geheim uit zou komen. Even doordenken en je beseft dat het risico voor de reputatie van Milieudefensie te groot is. Hij had er ook voor kunnen kiezen om niet als boegbeeld maar achter de schermen nuttig te zijn. Maar dat past hem niet, vermoed ik.
Ja, ik vind van wel. En dan kijk ik puur naar wat hij gedaan heeft. Dat hij daarmee door zijn geheim (wat hij toch wel met iemand bij Milieudefensie gedeeld blijkt te hebben rond zijn sollicitatie) ook de reputatie van Milieudefensie in gevaar bracht is wel waar, maar daar hadden de weinige mensen die het wisten ook aan kunnen denken. Uit het VK artikel -dat met een link ook hierboven in het blog- staat: ‘De gedachte dat deze geschiedenis een publicitair risico is voor Milieudefensie, komt dan niet bij Valkenburg op. Pols heeft in zijn ogen ruimschoots bewezen dat hij allang niet meer extreemrechts is.’ Die fout van Valkenburg zou ik ook gemaakt kunnen hebben, en een geheim waarover je je schaamt te lang bewaren, zoals Pols, ook. En ja, Pols is graag een boegbeeld. Ik niet, voor iedereen beter 😉
Ja, degenen die op de hoogte waren delen in het met open ogen genomen risico. Of die hele gang van zaken Milieudefensie en in bredere zin de milieubeweging zal schaden, is natuurlijk afwachten. Vast en zeker zullen tegenstanders het schandaal uitbuiten.
Maar nu even concreet. Het meest geroemde wapenfeit van Pols is de overwinning in de Shell-klimaatzaak. Dat leidde tot internationaal aanzien en navolging. Alleen werd het vonnis uiteindelijk in hoger beroep vernietigd.
Verder staat ter discussie of juridisering van morele kwesties als klimaat en asiel wel zo’n gunstige ontwikkeling is. Horen die wel thuis in de rechtszaal? Is dat niet een schending van de trias politica?
Ja, dat laatste vind ik een goede vraag die ik me vaker heb gesteld. Daar ben ik nog niet uit, je moet het toch per geval bekijken. Ik vond de Shellzaak wel verdedigbaar, en jammer dat de rechter dat in hoger beroep niet vond. Het gaat erom hoe je bedrijven eraan kunt houden om hun afspraken na te komen. Juridisering van morele kwesties vind ik ongewenst, maar controle op afspraken vind ik een ander ding. Ik weet het dus niet zo.
Wat Pols verder heeft gedaan is Milieudefensie een enorme boost geven. Maar dat kwam dan door de Shellzaak, ja, dus bij Milieudefensie heeft hij wel zijn best gedaan maar inderdaad niet zo veel bereikt.
Wat ik bedoelde met ‘zijn sporen verdienen’ is ook wat hij vóór 2015 deed. Dat was echt het tegenovergestelde van extreemrechts en daar gaat het mij om.
Ik realiseer me nou de zwakke plekken van mijn blogaflevering. Ik wilde de aandacht vestigen op de kwalijke kant van publieke media als Bluesky, maar door het voorbeeld van hoe men omging met Pols, is dat nu onderbelicht. Bovendien is dat misschien ook niet zo duidelijk, die invloed, want de angst voor ‘wat de mensen zullen zeggen’ en reputatieschade heeft altijd voor geheimen gezorgd. En voor reputatieschade. Wat ik mij afvraag is of je niet minder krampachtig moet omgaan met fouten van mensen en vooral jeugdzondes. Dat beperkt ook de schade voor mede-geheimhouders.
En nog even over juridisering: wat vind je hiervan? (Ook een vraag aan jurist en klimaatactivist Joyce 😉 De politiek overruled de rechtspraak hier meer dan dat het andersom gebeurt, trouwens. Ik vind het lastige materie. https://schipholwatch.nl/2026/06/12/ilt-blijft-bij-weigering-handhaving-geluidsnormen-en-verschuilt-zich-achter-minister/
Wie zich zo publiekelijk een moreel oordeel aanmeet en via de rechter zijn gelijk probeert te halen, moet als er een eigen ‘jeugdzonde’ boven tafel komt erop berekend zijn dat er een stevige terugslag op kan volgen. Je kunt zeggen dat beide niets met elkaar te maken hebben, maar die ‘jeugdzonde’ van Donald Pols doet wel degelijk afbreuk aan zijn moreel gezag. En juist uit de geheimhouding blijkt dat hij zich hiervan zeer wel bewust was. Het is natuurlijk diep tragisch. Het verleden dat hem inhaalde is minder makkelijk weg te wuiven (‘die persoon ben ik niet meer’) dan hij nu lijkt te denken en de schade is veel groter dan wanneer hij er eerder en uit eigen beweging mee naar buiten was gekomen. Dan zou er ook minder krampachtig op zijn gereageerd, gok ik. Het had misschien de geambieerde prestigieuze functie in de weg gezeten, maar hij had zich vast nog wel voor de goede zaak hebben kunnen inzetten.
Verder, is het vergoelijkende ‘jeugdzonde’ hier wel op zijn plaats? Al met al vind ik dat er betere voorbeelden zijn om de kwalijke kanten van sociale media te illustreren.
Dat laatste is zeker zo, er zijn betere voorbeelden. Maar ik vind dit er toch wel eentje. Ik heb een allergie voor mensen en instituties die als de wiedeweerga van iets af willen om hun hachje te redden. En aan mensen die hun oordeel al klaar hebben.
Ik zie de tragiek ook, en dat maakt dat ik, samen met mijn allergie, niet kritisch genoeg ben. Al nadenkende nu denk ik dat het verleden enerzijds en het geheim anderzijds meer met elkaar verweven zijn dan ik aanvankelijk dacht.
Overigens vind ik de term jeugdzonde nog wel op zijn plaats.
Ik wil niet psychologiseren over de man, maar hij mist in mijn gevoel enige stevigheid. Vroeger, maar ook later.
In dit soort zaken zie je een tendens dat de rechter op de stoel van de wetgever gaat zitten, waarmee de grens tussen beide machten vervaagt. Jelmer Mommernschreef er een goed stuk over: https://decorrespondent.nl/16871/het-juiste-gevecht-op-de-verkeerde-plek-de-strijd-voor-een-beter-klimaat-win-je-niet-in-de-rechtszaal/74d5e80f-1138-0a8d-138f-fa1bae4e1367
Oeps, Jelmer Mommers, maar dat begreep je.
Ja, bekende discussie, ook hier thuis en met anderen. Ga het stuk van Jelmer straks lezen. De tendens zie ik wel maar, zoals ik al eerder zei, ik moet het per geval bekijken om er iets zinnigs over te zeggen. Voor zover ik dat al kan, haha!
Steengoed stuk van Jelmer! Ik dacht eerst dat ik het al gelezen had, maar herinner me er niets van. Leendert denkt erover om juist vanwege Jelmer weer lid te worden van De Correspondent.
Het is een lang stuk waarin veel gezegd wordt. Rechters die bestaand beleid gaan aanscherpen is natuurlijk uit den boze. Ik ben er wél voor om via de rechter te zorgen dat bedrijven en de staat afspraken nakomen. Maar dan moet het a. wel helpen en b. niet uit het politieke debat verdwijnen. En dat laatste is inderdaad een nadeel van juridisering i.p.v. politieke actie voeren.
Om op Pols terug te komen: hij deed het bij Milieudefensie nog op de ‘oude’ manier van juridisering. Daar was hij misschien wel van teruggekomen nu. Vandaar de overstap naar Tata, waar hij van binnenuit bij de groene vrienden daar probeerde aansluiting te vinden. Ik moest even wennen, maar ik vond het later niet zo’n gek idee, best pragmatisch. Maar toen haalde het geheim hem in, de rest weten we.