in de war – Maaike de Rijk

Verzetje

Wegens omstandigheden in het eigen leven en de wereld zochten we een verzetje. De keuze viel op Rijksmuseum Boerhaave. Hier kun je ontdekken wat wetenschap doet.

En voor zoekers in het leven zoals wij kwam het onderwerp van de tentoonstelling ook goed uit: waarheid. Nou, eigenlijk ‘Waarheid?’, bovendien met de ondertitel ‘Kunst van de twijfel’. Maar ons bood het toch enig houvast en dat is mooi meegenomen.

Onze oudste kleinzoon -die nu heel groot is- ging ook mee. De laatste keer dat hij in dit museum was, werd -met gezichtsbedrog- zijn hand afgezaagd maar daaraan heeft alleen oma een licht trauma over gehouden.

Momenteel is het museum mensvriendelijker. We stonden even op elkaar te wachten en een suppoost had mijn stok al gesignaleerd. Toen we gedrieën op weg naar de waarheid-met-vraagteken-en-de-kunst-van-twijfel gingen, gaf ze mij een klein opvouwbaar klapstoeltje mee. Ik ben een uitzondering, daar wen ik aan. Ik waardeer dat mensen erop ingesteld zijn.

Maar echt gelukkig werd ik aan het slot van een toiletbezoek. U moet weten dat ik in deze gemoderniseerde tijd openbaar je handen wassen een uitdaging vind met al die verstopte sensoren voor de noodzakelijke handelingen. De volgorde is water, zeep, water en drogen, daarover zijn we het allemaal wel eens dacht ik. Je kunt ook met de zeep beginnen, maar dat kan het probleem groter maken: in de zoektocht naar water gaat telkens de droger luidruchtig voor zijn beurt en daarmee krijg je wel water en niet zeep van je handen.

Als het allemaal toch gelukt is, soms met hulp van een aardige medebezoeker die de juiste slag wel te pakken heeft en al lang weer weg is, komt mijn grootste uitdaging: de uitgang. Ik twijfel altijd tussen al die witte deuren en doe er lukraak maar eentje open. Hallo toilethokje! Ik weet het, ik weet het, kijk op tijd naar het ontbreken van een bezet/niet bezet dingetje onder de deurknop. Doe ik. Hallo bezemkast!

Het voelt eenzaam.

Maar hier in dit museum werd alles anders. Ze hadden namelijk op één witte deur in zwarte letters Uitgang geplakt. Dit was duidelijk niet alleen voor mij, zoals het klapstoeltje! Ik voelde me opeens best wel normaal. Ik behoor tot een groep, deze letters Uitgang waren in al hun eenvoud een erkenning van een bepaalde vorm van menszijn.

Dankbaar vervolgde ik de museumtocht naar de-waarheid -met vraagteken-en-de-kunst-van-de-twijfel.

Ik twijfel, dus ik besta.

Afbeelding van LoggaWiggler via Pixabay

Rust

Sommige senioren, onder wie ik, denken even in een flits aan het begin van het einde, als ze een keertje in de war zijn. Wat ontzettend fijn en geruststellend voor mij is, is dat ik altijd al in de war was. Afspraken vergeten, de weg niet kunnen vinden: allemaal bekende kost.

Vroeger zocht ik daarvoor een reden (te druk), áls ik er al over nadacht. Nu schrik ik er even van. Waarom eigenlijk?

Die reden -te druk- heb ik namelijk nog steeds, want ik heb het nog steeds druk, alleen met andere dingen. Bijvoorbeeld met me druk maken over het vergeten van een afspraak. Daar komt bij dat dingen ondernemen met een stijf lijf nu een dag vullen. Druk dus.

Er verandert sowieso best veel in je lijf als je ouder wordt, ik noem deze fase niet voor niets mijn tweede puberteit: daar moet je ook mentaal aan wennen. Voor sommigen komt daar een drukke agenda vanwege medische zorg bij. Als ik mijn agenda kwijt raak is dat erger dan dat mijn telefoon spoorloos is, dát zou pas schrikken zijn.

Hoe dan ook, ik kan beter geen conclusies aan mijn warrigheid verbinden.

En tóch …

Want het bestaat natuurlijk wel, dementeren. En ik heb er de leeftijd voor.

Ik denk dat ik niet de enige ben die het een rot idee vindt dat je dan de controle kwijt bent. Waarbij ik me dan eerlijk gezegd afvraag hoe groot mijn controle nu is. In het klein lukt het wel zo’n beetje, en daar ben ik bewust blij mee. Als ik die controle door dementie zou verliezen, is dat pech. Hopelijk is er dan een liefdevol vangnetje voor me. Wel vind ik het bij voorbaat naar voor mijn naasten: die moeten dan, misschien langzaam, misschien heel snel, afscheid nemen van de versie van de ouder/partner/vriend/buur zoals ze die dachten te kennen. Dat is verdrietig. En ze maken zich bezorgd over hoe (on)gelukkig hun naaste nou is.

Nou ben ik dan weer zo eigenwijs om te denken dat ik als dementerende zelf misschien helemaal niet speciaal (on)gelukkiger ben dan ik mijn hele leven afwisselend al was. Het leven is sowieso niet perfect en dementie wordt gezien als de ultieme vorm van die imperfectie. En is dat misschien ook wel, maar hoe erg is dat voor de dementerende zelf? Als iemand heel angstig wordt, is het natuurlijk een ander verhaal, maar lijdt de dementerende zelf bijvoorbeeld onder decorumverlies en incontinentie?

Zo babbel ik mezelf door deze onzekere fase van het leven heen en dat geeft me toch rust. Het komt in de buurt van aanvaarden van wat je niet kunt veranderen, of in ieder geval aanvaarden dát je het niet kunt veranderen.

En ja, nou dringt zich toch het gebrek aan controle over de toestand in de wereld en Nederland op. Laat ik het zo zeggen: ik heb nog lang te oefenen in het aanvaarden van mijn machteloosheid daarover. Ben vast niet de enige en dat geeft me dan weer een beetje rust.

Samen staan we er niet alleen voor.

Afbeelding van Clker-Free-Vector-Images via Pixabay