Journalisten en schrijvers.
Nu ben ik er altijd vanuit gegaan dat een journalist een schrijver is. Geen romancier of dichter in de meeste gevallen, maar toch vaak essayist of auteur van boeken.
Columnisten die in een krant publiceren, zijn een beetje een wazige vorm van schrijvers, maar velen publiceren ook essays en non-fictie boeken.
Menig schrijvend journalist worstelt met het hebben van een mening en ‘neutraliteit’. Ik zou zeggen: stop daarmee.
Als journalist moet je, op basis van feiten, juist transparant zijn over je mening daarover. En wie (nog) geen mening heeft, kan daar ook transparant over zijn. Dus leugenpropaganda is foute en onbetrouwbare journalistiek.
Ik was verbaasd dat Joris Luyendijk zijn perskaart niet meer wil gebruiken. En vond het een beetje jammer, want zijn publicaties schat ik op waarde. Ik vrees dat zijn perfectionisme hem in de weg zit en vraag me af of dit activisme hem gaat helpen: hij zet zich nu namelijk -niet bepaald geruisloos- in voor Oekraïne.
Wie dat ook luidruchtig doet is romanschrijver Tommy Wieringa, die naar eigen zeggen gestopt is met romans schrijven. Vind ik niet erg, want ik werd somber van zijn boeken, vooral het laatste over het klimaat, ‘Optimisme zonder hoop’. Dat eindigde weliswaar een beetje wanhopig positief: plant een boom samen met je dochter. Ja, duh.
Wieringa stopt niet met columns. Hij kiest daarin voor vijanddenken en de vlucht naar voren. Aanval is de beste verdediging, nietwaar? Wel jammer dat hij niet schuwt om op de man te spelen en -net als Luyendijk overigens- collega-journalist en documentairemaker Thomas Erdbrink te bashen. Omdat Erdbrink -geheel in zijn bekende stijl van Onze Man in Teheran- dit keer een documentaire maakte over Rusland, Onze man bij de vijand, zijn de rapen gaar en leven beide voormalige schrijvers zich lekker uit: weg zijn de feitelijkheden, daar verschijnen de onbewezen insinuaties. Samen met z.g Ruslandkenners als Hubert Smeets, Jelle Brandt Corstius, Marcia Luyten en Arnout Brouwers gaan ze even de strijd aan. Houden de rustige Ruslandkenners zich in de krant een beetje koest, dat is niet zo op de socials. En Wieringa en zelfs Marcia Luyten gingen even los in hun Volkskrantcolumns. Erdbrink zou gemanipuleerd zijn door de Russische propagandamachine. Nou, ik heb de hele serie gezien en de kneuterigheid van die wrede machine droop eraf. Ik heb geen Ruslandkenner nodig om dat te constateren.
Inmiddels hoor je er niet veel meer over, want bashen gaat kennelijk ook vervelen.
Maar Luyendijk en Wieringa hoor je wél veel en -zoals dat vaker gaat- worden door goedbedoelende mevrouwen en meneren de heldenstatus toegekend. Het zij zo.
Ik steun Oekraïne met woord en daad en ben dus geen Russische trol.
Maar ik permitteer me wel er even de aandacht op te vestigen dat er een paar maanden geleden een brandbrief naar de Nederlandse Vereniging van Journalisten ging van Ruslandkenners en schrijvers om de houder van de jaarlijkse Persvrijheidslezing dit jaar -o ironie- onder curatele te stellen. Het was namelijk toevallig Thomas Erdbrink.
Het bestuur van de NVJ bleef rustig en beleefd. Maar piekerde er niet over, gelukkig. De lezing is doorgegaan en ik vond het een mooi persoonlijk verhaal over werken als journalist in een dictatuur. Ik denk dat de helden voor Oekraïne er niet bij waren, want geen commentaren gehoord. Behalve dan dat van Hubert Smeets, die vanachter zijn bureau het aantal keren dat Erdbrink ‘ik’ had gezegd had geturfd. Je moet toch wat. Deze Ruslandkenner kan in ieder geval tellen.
Dat schrijvers en journalisten af en toe niet leuk met elkaar omgaan, is al eeuwen zo. Maar dat er, omwille van het goede doel en vermeende achterdocht, een serieus verzoek is om de Persvrijheidslezing niet vrij te laten uitspreken, ruikt naar onvrijheid en het normaliseren ervan.
Ik heb er een nare smaak aan over gehouden en bezie menig (voormalig) schrijver/journalist met andere ogen. Of sluit die af en toe maar. In het belang van de strijd vóór Oekraïne en tegen agressor Rusland wel te verstaan. Ik zeg het er maar even bij.
Image by Alexandra_Koch from Pixabay
Wat is genuanceerd zijn toch fijn!
Haha, al kost het wel eens moeite, maar het is de moeite waard. Ben overigens blij dat dit toch tamelijk kritische stukje toch genuanceerd overkomt.